|
Bijbal
De bijbal (epididymis) ligt in de balzak (scrotum) tegen de
achterzijde van de zaadbal (testis). De bijbal heeft een belangrijke functie
bij het uitrijpen en opslag van zaadcellen (spermatozoën).
|
 |
De bijbal is een langwerpig
orgaantje, dat bestaat uit de afvoergangen. die vanuit de teelbal
(testis) komen. Het bestaat uit een opgerolde buis (ductus epididymis)
met een lengte van ongeveer 6 meter.
In de testis worden de
zaadcellen ontwikkeld (spermatogenese). Vanaf de puberteit worden er per
dag miljoenen zaadcellen (spermacellen) geproduceerd. Deze worden naar
de bijbal afgevoerd, die dicht tegen de testis aanligt. Afhankelijk van
de seksuele activiteit van de man verblijven de zaadcellen daar korte of
langere tijd. Na twee tot drie weken worden de zaadcellen afgebroken en
geresorbeerd.
Ziekte van de bijbal
-
Ontsteking
Epididymitis
is een meestal acuut of subacuut ontstane ontsteking van de bijbal. Een
ontsteking van de bijbal komt vaak voor bij een prostaatontsteking. Tussen prostaat en bijbal bevindt zich immers de zaadleider, waarin zich
behalve zaadcellen ook allerlei voedingsstoffen 'voor onderweg' voor de
zaadcellen bevinden. Bacteriën kunnen dan ook vrij gemakkelijk van de
prostaat in de bijbal terechtkomen. Een bijbal-ontsteking is erg pijnlijk en
kan tot koorts leiden. Een gevolg kan zijn dat er littekens en
verstoppingen in de bijbal ontstaan, die de vruchtbaarheid kunnen
beïnvloeden.
|
Ook kan als
gevolg van de ontsteking een cyste, een met vocht gevulde holte, in de
bijbal ontstaan (een spermatocele), die, als-ie groter wordt klachten kan
geven. In principe kunnen allerlei bacteriën een rol spelen bij dergelijke
ontstekingen; ook geslachtsziekten, zoals gonorroe ('druiper') kan soms zeer
heftig verlopende onstekingen van de bijbal geven.
Acute epididymitis gaat vaak gepaard met een urethritis (plasbuisontsteking)
en een orchitis (teelbalontsteking), en veel minder vaak met een prostatitis
(prostaatontsteking). De belangrijkste symptomen zijn eenzijdige scrotale
pijn en zwelling. Begeleidende verschijnselen kunnen zijn pijn bij het
plassen (dysurie), koorts (70-80%), rode huid (erytheem) van het scrotum
(60%) en algemene malaise. Altijd, maar vooral bij jongeren, dient bij acute
scrotale pijn gecontroleerd te worden of er sprake kan zijn van een torsio
testis (draaiing van de teelbal), die acuut verholpen moet worden
-
Verstopping
Een verstopping van de kleine buisjes in de bijbal kan ertoe leiden dat
zaadcellen, die in de bijbal uitrijpen, er niet of onvoldoende door kunnen.
Het aantal zaadcellen in het sperma neemt dan af, evenals de vruchtbaarheid,
hoewel normaliter de andere zaadbal/bijbal genoeg zaadcellen voor een
normale vruchtbaarheid zou moeten kunnen leveren.
-
Spermatocele
Bij een spermatocele is er sprake van een met vocht gevulde, meestal vrij
kleine holte in de bijbal. Veel mannen hebben één of meerdere kleine
spermatoceles in één of beide bijballen, mogelijk als gevolg van een vroeger
doorgemaakte kleine ontsteking die vaak ongemerkt voorbij gegaan is. Meestal
geeft een spermatocele geen klachten, tenzij de zwelling erg groot wordt en
'in de weg gaat zitten'. Soms zijn ze vele centimeters groot, zodat e.e.a.
bij lopen hinderlijk wordt. In andere gevallen zijn en blijven ze klein en
geven nooit klachten, en, aangezien een spermatocele doorgaans geen verdere
gevolgen heeft, is een behandeling niet nodig.
|
